De oorzaak van verkoudheid is een virus. Een virus is één van de kleinste micro-organismen die een infectie kunnen veroorzaken. Het verkoudheidsvirus (er zijn meer dan 200 verschillende) komt het lichaam binnen via de luchtwegen en is besmettelijk. Als iemand verkouden is, kan hij of zij tijdens het hoesten, niezen of praten piepkleine druppeltjes met het virus in de lucht verspreiden. Als een ander die druppeltjes weer inademt, krijgt hij het virus in zijn slijmvliezen. Daarnaast kan het virus ook van hand naar mond worden overgebracht. Bijvoorbeeld als iemand zijn neus snuit en met diezelfde hand een kind een stukje brood in de mond stopt.

       

Verkoudheidsvirussen duiken vooral op in het najaar en de winter. Dit heeft twee oorzaken. Ten eerste zitten mensen in koude perioden vaak dichter bij andere mensen in een afgesloten ruimte (zoals openbaar vervoer) waardoor het virus zich makkelijker en sneller verspreidt. Daarnaast speelt het droge en warme klimaat in huis een rol. Hierdoor drogen de slijmvliezen uit wat de natuurlijke afweer vermindert. De vochtige haartjes in het slijmvlies zorgen namelijk voor een natuurlijk vangnet voor de meeste indringers van buitenaf, zoals virussen. Het is dus van belang dat je regelmatig je huis of kantoor lucht. De slijmvliezen drogen daardoor minder snel uit.